Sahih al-Bukhari — Hadith #4112
حدَّثنا الْمَكِّيُّ بْنُ إِبْراهِيمَ: حدَّثنا هِشامٌ، عن يَحْيَى، عن أَبِي سَلَمَةَ:عن جابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ: أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رضي الله عنه جاءَ يَوْمَ الْخَنْدَقِ بَعْدَما غَرَبَتِ الشَّمْسُ، جَعَلَ يَسُبُّ كُفَّارَ قُرَيْشٍ، وقالَ: يا رَسُولَ اللَّهِ، ما كِدْتُ أَنْ أُصَلِّيَ، حَتَّى كادَتِ الشَّمْسُ أَنْ تَغْرُبَ. قالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم: «واللَّهِ ما صَلَّيْتُها». فَنَزَلْنا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بُطْحانَ، فَتَوَضَّأَ لِلصَّلَاةِ وَتَوَضَّأْنا لَها، فَصَلَّى الْعَصْرَ بَعْدَما غَرَبَتِ الشَّمْسُ، ثُمَّ صَلَّى بَعْدَها الْمَغْرِبَ.
ஹதீஸின் பொருள்
ஜாபிர் இப்னு அப்தில்லாஹ் (ரழியல்லாஹு அன்ஹு) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அகழிப் போர் நடந்த நாளில், சூரியன் மறைந்த பிறகு உமர் இப்னுல் கத்தாப் (ரழியல்லாஹு அன்ஹு) அவர்கள் வந்தார்கள்.
அவர்கள் குறைஷி இறைநிராகரிப்பாளர்களைக் கடுமையாகக் கண்டித்துக் கொண்டே,
“அல்லாஹ்வின் தூதரே! சூரியன் மறையும் நேரம் நெருங்கும் வரை என்னால் அஸர் தொழுகையைத் தொழ முடியவில்லை” என்று கூறினார்கள்.
அப்போது நபி (ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம்) அவர்கள்,
“அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! நானும் இன்னும் அஸர் தொழவில்லை” என்று கூறினார்கள்.
பின்னர் நாங்கள் நபி (ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம்) அவர்களுடன் புத்ஹான் என்ற இடத்திற்குச் சென்றோம்.
நபி (ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம்) அவர்கள் தொழுகைக்காக உளூ செய்தார்கள். நாங்களும் உளூ செய்தோம்.
பின்னர் சூரியன் மறைந்த பிறகு அஸர் தொழுகையைத் தொழுதார்கள்.
அதன்பிறகு மக்ரிப் தொழுகையைத் தொழுதார்கள்.
ஹதீஸ் விரிவான விளக்கங்கள்
ஹதீஸ் விளக்கம்
இந்தச் சம்பவம் அகழிப் போர் நடந்த காலத்தில் நடைபெற்றது.
அன்று முஸ்லிம்கள் மிகவும் கடுமையான போர் சூழ்நிலையில் இருந்தார்கள். குறைஷியர்களும் அவர்களுடன் சேர்ந்த பல கோத்திரங்களும் மதீனாவைச் சுற்றி முற்றுகையிட்டிருந்தனர்.
அந்தப் போரின் கடுமையான சூழ்நிலை காரணமாக அஸர் தொழுகையை வழக்கமான நேரத்தில் நிறைவேற்ற முடியாமல் போனது.
உமர் இப்னுல் கத்தாப் (ரழியல்லாஹு அன்ஹு) அவர்கள் வந்தபோது, தமது அஸர் தொழுகை மிகவும் தாமதமாகிவிட்டதை மிகுந்த கவலையுடன் தெரிவித்தார்கள்.
அதற்கு நபி (ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம்) அவர்கள்,
والله ما صليتها
“அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! நானும் இன்னும் அதைத் தொழவில்லை”
என்று கூறினார்கள்.
இதிலிருந்து, தொழுகை நேரம் தவறுவது நபியவர்களுக்கும் ஸஹாபாக்களுக்கும் எவ்வளவு பெரிய கவலையாக இருந்தது என்பதை அறியலாம்.
பின்னர் அவர்கள் புத்ஹான் என்ற இடத்திற்குச் சென்று உளூ செய்தார்கள்.
சூரியன் மறைந்திருந்ததால் மக்ரிப் நேரம் வந்துவிட்டது.
இருப்பினும் நபி (ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம்) அவர்கள் முதலில் தவறிப்போன அஸர் தொழுகையைத் தொழுதார்கள்.
அதன் பிறகே மக்ரிப் தொழுகையைத் தொழுதார்கள்.
இதிலிருந்து தவறிப்போன தொழுகையை முதலில் நிறைவேற்றி, பின்னர் தற்போதைய தொழுகையைத் தொழுவதற்கான ஆதாரத்தை அறிஞர்கள் எடுத்துள்ளனர்.
அதே நேரத்தில், இந்தச் சம்பவத்தை சாதாரணமாக தொழுகையைத் தாமதப்படுத்துவதற்கான ஆதாரமாக எடுத்துக்கொள்ள முடியாது.
இங்கு போர் என்ற மிகப் பெரிய அவசர சூழ்நிலை இருந்தது.
அஸர் தொழுகை எப்போது தவறியது?
இந்த அறிவிப்பில் உமர் (ரழியல்லாஹு அன்ஹு) அவர்கள்,
“சூரியன் மறையும் நிலை வரை அஸர் தொழ முடியவில்லை”
என்று கூறுகிறார்கள்.
பின்னர் நபி (ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம்) அவர்கள் அஸரை சூரியன் மறைந்த பிறகு தொழுதார்கள்.
இதனால் அஸர் தொழுகையின் நேரம் முடிந்துவிட்ட பிறகு அது நிறைவேற்றப்பட்டது தெளிவாகிறது.
இது வேண்டுமென்றே செய்யப்பட்ட தாமதம் அல்ல.
போர் காரணமாக ஏற்பட்ட தவிர்க்க முடியாத நிலை.
அன்று முஸ்லிம்கள் மிகவும் கடுமையான போர் சூழ்நிலையில் இருந்தார்கள். குறைஷியர்களும் அவர்களுடன் சேர்ந்த பல கோத்திரங்களும் மதீனாவைச் சுற்றி முற்றுகையிட்டிருந்தனர்.
அந்தப் போரின் கடுமையான சூழ்நிலை காரணமாக அஸர் தொழுகையை வழக்கமான நேரத்தில் நிறைவேற்ற முடியாமல் போனது.
உமர் இப்னுல் கத்தாப் (ரழியல்லாஹு அன்ஹு) அவர்கள் வந்தபோது, தமது அஸர் தொழுகை மிகவும் தாமதமாகிவிட்டதை மிகுந்த கவலையுடன் தெரிவித்தார்கள்.
அதற்கு நபி (ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம்) அவர்கள்,
والله ما صليتها
“அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! நானும் இன்னும் அதைத் தொழவில்லை”
என்று கூறினார்கள்.
இதிலிருந்து, தொழுகை நேரம் தவறுவது நபியவர்களுக்கும் ஸஹாபாக்களுக்கும் எவ்வளவு பெரிய கவலையாக இருந்தது என்பதை அறியலாம்.
பின்னர் அவர்கள் புத்ஹான் என்ற இடத்திற்குச் சென்று உளூ செய்தார்கள்.
சூரியன் மறைந்திருந்ததால் மக்ரிப் நேரம் வந்துவிட்டது.
இருப்பினும் நபி (ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம்) அவர்கள் முதலில் தவறிப்போன அஸர் தொழுகையைத் தொழுதார்கள்.
அதன் பிறகே மக்ரிப் தொழுகையைத் தொழுதார்கள்.
இதிலிருந்து தவறிப்போன தொழுகையை முதலில் நிறைவேற்றி, பின்னர் தற்போதைய தொழுகையைத் தொழுவதற்கான ஆதாரத்தை அறிஞர்கள் எடுத்துள்ளனர்.
அதே நேரத்தில், இந்தச் சம்பவத்தை சாதாரணமாக தொழுகையைத் தாமதப்படுத்துவதற்கான ஆதாரமாக எடுத்துக்கொள்ள முடியாது.
இங்கு போர் என்ற மிகப் பெரிய அவசர சூழ்நிலை இருந்தது.
அஸர் தொழுகை எப்போது தவறியது?
இந்த அறிவிப்பில் உமர் (ரழியல்லாஹு அன்ஹு) அவர்கள்,
“சூரியன் மறையும் நிலை வரை அஸர் தொழ முடியவில்லை”
என்று கூறுகிறார்கள்.
பின்னர் நபி (ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம்) அவர்கள் அஸரை சூரியன் மறைந்த பிறகு தொழுதார்கள்.
இதனால் அஸர் தொழுகையின் நேரம் முடிந்துவிட்ட பிறகு அது நிறைவேற்றப்பட்டது தெளிவாகிறது.
இது வேண்டுமென்றே செய்யப்பட்ட தாமதம் அல்ல.
போர் காரணமாக ஏற்பட்ட தவிர்க்க முடியாத நிலை.
வார்த்தைக்கு வார்த்தை பொருள்
يَوْمَ الْخَنْدَقِ — அகழிப் போர் நடந்த நாளில்.
بَعْدَمَا غَرَبَتِ الشَّمْسُ — சூரியன் மறைந்த பிறகு.
جَعَلَ يَسُبُّ — கடுமையாகக் கண்டிக்கத் தொடங்கினார்.
كُفَّارَ قُرَيْشٍ — குறைஷி இறைநிராகரிப்பாளர்களை.
مَا كِدْتُ أَنْ أُصَلِّيَ — என்னால் தொழ முடியாத நிலை ஏற்பட்டது; மிகவும் தாமதமாகவே தொழ முடிந்தது.
حَتَّى كَادَتِ الشَّمْسُ أَنْ تَغْرُبَ — சூரியன் மறையும் நேரம் நெருங்கும் வரை.
وَاللَّهِ — அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக.
مَا صَلَّيْتُهَا — நான் அதை இன்னும் தொழவில்லை.
بُطْحَانَ — மதீனாவில் உள்ள ஒரு பள்ளத்தாக்கு / இடத்தின் பெயர்.
فَتَوَضَّأَ — உளூ செய்தார்கள்.
لِلصَّلَاةِ — தொழுகைக்காக.
فَصَلَّى الْعَصْرَ — அஸர் தொழுகையைத் தொழுதார்கள்.
بَعْدَمَا غَرَبَتِ الشَّمْسُ — சூரியன் மறைந்த பிறகு.
ثُمَّ صَلَّى بَعْدَهَا الْمَغْرِبَ — பின்னர் அதற்குப் பிறகு மக்ரிப் தொழுதார்கள்.
بَعْدَمَا غَرَبَتِ الشَّمْسُ — சூரியன் மறைந்த பிறகு.
جَعَلَ يَسُبُّ — கடுமையாகக் கண்டிக்கத் தொடங்கினார்.
كُفَّارَ قُرَيْشٍ — குறைஷி இறைநிராகரிப்பாளர்களை.
مَا كِدْتُ أَنْ أُصَلِّيَ — என்னால் தொழ முடியாத நிலை ஏற்பட்டது; மிகவும் தாமதமாகவே தொழ முடிந்தது.
حَتَّى كَادَتِ الشَّمْسُ أَنْ تَغْرُبَ — சூரியன் மறையும் நேரம் நெருங்கும் வரை.
وَاللَّهِ — அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக.
مَا صَلَّيْتُهَا — நான் அதை இன்னும் தொழவில்லை.
بُطْحَانَ — மதீனாவில் உள்ள ஒரு பள்ளத்தாக்கு / இடத்தின் பெயர்.
فَتَوَضَّأَ — உளூ செய்தார்கள்.
لِلصَّلَاةِ — தொழுகைக்காக.
فَصَلَّى الْعَصْرَ — அஸர் தொழுகையைத் தொழுதார்கள்.
بَعْدَمَا غَرَبَتِ الشَّمْسُ — சூரியன் மறைந்த பிறகு.
ثُمَّ صَلَّى بَعْدَهَا الْمَغْرِبَ — பின்னர் அதற்குப் பிறகு மக்ரிப் தொழுதார்கள்.
Narrator Notes & Clarifications (தெளிவுகள்)
விரைவில் சேர்க்கப்படும்.
இதே ஹதீஸ் இடம்பெற்றுள்ள மற்ற நூல்கள்
விரைவில் சேர்க்கப்படும்.